هیأت رایة الزهرا (س) - قم

شب هفدهم، ۲۱ خرداد

رمضان [۱۴۳۸ - ۱۳۹۶]

استان فارس، شهرستان نورآباد

بحث شماره ۱۷:

▪️حدیث دهم از کلمات قصار امیر بیان ، علی علیه السلام

《وَ قَالَ ع‏ الْحَذَرَ الْحَذَرَ فَوَاللَّهِ لَقَدْ سَتَرَ حَتَّى كَأَنَّهُ قَدْ غَفَر.》

این سخن از نظر رقم ۳۰ سخن است.

🔹مقدمه:

انسان گاهی مرتکب گناه میشود و هنگام ارتکاب گناه موضوعا و حکما نمی داند این گناه است و حرام است.

فرض کنیم که انسان مالی را برمی دارد و می خورد و تصرف در آن مال میکند و تصور میکند که مال خودش است.

و نمی داند که مربوط به خودش نیست.

و گاهی می داند که این مال مال خودش نیست. ولی نمی داند تصرف در مال دیگری بدون اذن او حرام است.

در قسم اول که موضوع را نمی داند مشکلی ندارد. ولی در قسم دوم که حکم را نمی داند تقصیر کرده است.

کسی که نتوانسته حکم را بیاموزد و نرفته، تقصیر کرده.

ما یک سری جاهل قاصر داریم. تلاش خودش کرده.

ولی یکسری جاهل مقصر است.

روایت است که روز قیامت برخی را که جهل تقصیری دارند، می آورند، و به اینها گفته میشود، چرا عمل نکردید، میگویند نمیدانستیم. خدای متعال: هلا تعلمتم، چرا نرفتید یاد بگیرد؟ جهل عذر نیست. 

گاهی انسان موضوع و حکم را میداند. غفلت میکند.

غفلت گاهی پیش می آید. اما انسان متقی و انسان متعهد. با یک هشدار تا نزدیک گناه میرود. هوشیار میشود. و بازمیگردد.

مقدمات گناه فراهم میشود. انسانهای مومن اینطور هستند.

إِنَّ الَّذينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ (201 اعراف.)

كسانى كه پرهيزگارى می‏كنند چون از شيطان وسوسه‏اى به آنها برسد، خدا را ياد مى‏كنند، و در دم بصيرت يابند

و گاهی انسانها موضوع را میشناسند، حکم را میشناسند، غفلت هم ندارند. با علم و با اگاهی و با توجه اسیر امیال نفس و اسیر خواستهای نفس میشود و نفس معبود او میشود وگناه را با علم اینکه خطا است مرتکب میشود.

افرادی که اینچنین هستند وضعیتشون مشکل است. و خدای متعال اینگونه افراد که گناه میکنند با علم به اینکه طغیان است، این تجری بر خداست. اینها را خدای متعال به این زودی نمیگذرد. 

لذا در حدیث وارد شده است: «إنه يغفر للجاهل‏ سبعين‏ ذنبا قبل الغفران للعالم ذنب»

این نشان میدهد انسان از روی عمد کاری انجام دهد بسیار سخت تر است.

توجه به اینکه چه کار کرده است در زندگی بسیار مهم است.

بعد از مقدمه:

برخی از از انسانها گاهی عملی را انجام میدهند و میداند این عمل معصیت است.

و گاهی هم بارها تکرار میکنند.

گاهی انسان فعل گناهی را انجام میدهد ولی خدا به او میدان علم میده. 

به این میگویند استدراج.

خدای متعال میفرماید: سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُون

گناه را انجام میدهد با علم به اینکه این گناه گناه است. طغیان است.

چون خدا میدان عمل به او داده است.

آیا این میدان عمل دادن خدا بدون حکمت است؟

نمیداند خدای متعال آگاه است به فعل زشت او. پس باید این نعمت باعث تذکر انسان نه مساله دیگر.

شاید این سوال رو انسان بپرسه که این انسانهایی که گناه میکنند خدا نعمت بهشون میده.

اتفاقا

یکی از خانواده هایی که در اوائل حکومت عباسی ها ، از بلخ آمده اند به بغداد و کوفه.

خداندان برامکه هستند. یحیی بن خالد برمکی و پسرانش در دستگاه عباسی ها هستند.

اوج قدرت اینها در عصر هارون الرشید است.

هارون الرشید پس از پدرش مهدی عباسی، آمد سر کار.

یکشب هارون سه خبر خوش به او رسید: آمدند گفتند 

۱.  انگشتر قیمتی که افتاده بود داخل دجله بغداد، پیدا شد.

۲.  برادرت مرد و تو خلیفه شدی

۳.  خدا پسری به تو داده عبدالله مامون است.

و هارون حدود ۲۸ سال بر عریکه حکومت نشست.

همه امور دستگاه هارون را خاندان برامکه اداره میکردند. آنچنان اقتدار داشتند که هرچی جعفر میگفت هارون قبول میکرد. هارون از سخن اینها تخطی نمیکرد.

شروع کردن خاندان برامکه ستم کردن. 

ستمهای فراوان کردند:

محمد بن فضیل با حضرت رضا ع در عرفات بودیم. و ایام حج. عرفات جای دعا و راز و نیاز با خداست.

میگه دیدم حضرت رضا علیه السلام بیرون آمدند. به سوی آسمان دعایی کردند که باعث توجه و تأثیر من شد.

مدتی گذشت از امام پرسیدند که چه از خدا میخواستید: 

امام رضا علیه السلام فرمودند که از خدا خواستم آنهایی که در قتل پدرم موسی بن جعفر نقش داشتند، خدا اینها را کیفر کنند. خدا دعای من رو مستجاب کرد. و خدا برامکه را کیفر خواهد کرد.

میگوید این را شنیدم. همان سال گروهی از برامکه به حج آمده بودند . مرکب های خوب داشتند.

رو اندازهای مرکبها پاچه های دیبا بود. مردم را خیره خودشنون کرده بودند.

ایشان میگوید: من با حضرت رضا ع نزدیک جمرات بودیم. یک مرتبه قطار شتر ها با آن عظمت پیداش شد.

از برابر حضرت رضا گذشت. امام رضا ع نگاهی انداختند و فرمودند: َ مَسَاكِينُ‏ لَا يَدْرُونَ‏ مَا يَحُلُّ لَهُمْ فِي هَذِهِ السَّنَة

انسان باید بداند آینده عجیبی دارد. 

زینب کبری ... فرمود یزید ... تو گمان نکن که خدا بهت قدرت داده که  حسین رو به قتل رسوندی خدا دوستت داره.

.