هیأت رایة الزهرا (س) - قم

شب هشتم، ۱۳ خرداد

رمضان [۱۴۳۸ - ۱۳۹۶]

استان فارس، شهرستان نورآباد

8⃣بحث شماره ۸: خودپسندی

▪️حدیث ششم از کلمات قصار امیر بیان ، علی علیه السلام

🔹《مَنْ رَضِيَ عَنْ نَفْسِهِ كَثُرَ السَّاخِطُ عَلَيْهِ وَ الصَّدَقَةُ دَوَاءٌ مُنْجِحٌ‏ وَ أَعْمَالُ الْعِبَادِ فِي عَاجِلِهِمْ نُصْبُ أَعْيُنِهِمْ فِي آجَالِهِم‏.》

صدقه دارويى است سودمند، و كردار بندگان در اين جهان پيش روى چشم آنان در آن جهان است‏‏.

موضوع بحث پیرامون کلمات کوتاه و سخنان کوتاه حضرت خواهد بود.

در این فرمایش، حضرت ۳ مطلب را بیان کرده است:

♦️مطلب اول

《مَنْ رَضِيَ عَنْ نَفْسِهِ كَثُرَ السَّاخِطُ عَلَيْهِ.》

اساسا خود پسندی و خود نگری و خود را بزرگ دانستن؛ از نظر اسلام صفتی مذموم است.

خدای متعال این دسته از انسان ها را بنا بر آیات قرآن دوست نمی دارد.

《وَ لا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَ لا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحاً إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ.》(لقمان18)

"به تكبر از مردم روى مگردان و به خودپسندى بر زمين راه مرو، زيرا خدا هيچ به نازخرامنده فخرفروشى را دوست ندارد." (18)

انسانی که فخر میکند و خود پسند است و خود را خوب میداند و دیگران را پایین تر از خود میداند.

🔸حضرت رضا علیه السلام به شخصی میفرماید: اگر می خواهی به کمال عقل برسی همه را برتر از خود بدان؛ زیرا یا او واقعا برتر از توست یا در واقع برتر از تو نیست لکن باز او را برتر از خود بدان، چون که تو ظاهر را می بینی؛ تو نمیدانی در درون او چیست. 《لعل خیر هذا باطن.》 شاید درون او بهتر باشد. بنابرین برای رسیدن به کمال عقل خود را پایین تر از دیگران بدان.

🔸شیخ صدوق این سخن را در کتاب شریف خصال خودش بیان کرده است. 

میفرماید: ان الله أَخْفَى‏ وَلِيَّهُ‏ فِي‏ عِبَادِهِ فَلَا تَسْتَصْغِرَنَّ عَبْداً مِنْ عَبِيدِ اللَّهِ فَرُبَّمَا يَكُونُ وَلِيَّهُ وَ أَنْتَ لَا تَعْلَم‏.

نباید هیچگاه بندگان خدا را کوچک شمارید . خدای متعال بندگان خوبش را بین مردم مخفی کرده است.

آدمی باید همیشه بندگان خدا را حرمت بگذارد و دیگران را حرمت بنهد.

وقتی انسان خودش را بهتر از دیگران بداند زشتی های خودش را نخواهد دید. و وقتی زشتی های خودش را ندید در صدد اصلاح خودش برنمی آید.

🔹خلاصه مطلب اول این است که اساسا خود پسندی از نظر اسلام یک خوی غیر پسندیده ای است.

و مضاف بر اینکه این صفت، صفت نامطلوبی است. بنا بر این سخن یک اثر سوء اجتماعی بر این خود پسندی عنوان میکند.

همه ما میدانیم که میخواهیم در میان جامعه آبروی ما حفظ شود. عزت و حفظ آبرو خصلتی هست که همه آن را دوست دارند.

🔸امام علیه السلام میفرماید اگر کسی خود پسند شد وجهه ی اجتماعی او مخدوش میشود و مردم نسبت به او انتقاد میکنند و جلوه اجتماعی او نسبت به مردم از بین می رود.

♦️پیغمبر خدا روزی با ابوذر بودند. ابوذر غلامی داشت سیاه چهره. چون مادرش سیاه چهره بود.

یک مجادله‌ای سنگین بینشان اتفاق افتاد. ابوذر؛ صحابی بزرگ پیغمبر؛ گفت یابن السوداء. ای پسر زن سیاه چهره. ابوذر که نمی دانست این نوع سخن گفتن با مفاد اسلام متناقض است.

رسول اکرم ص فرمودند: قفصاء ... لا فضل لابن البیضاء علی ابن السوداء اتعیره بامه ....

 همه مساوی هستند و هیچ امتیازی بین این دو نیست و همه مساویند.

ابوذر: یا رسول ایشان واقعا مادرش سیاه بوده.... 

رسول اکرم این آیه را تلاوت کرد. 

《لا تلابزوا بالالقاب.》

اسم گذاشتن به دیگران و .... باعث تحقیر دیگران میشود.

⭕️اثر اجتماعی این است که انسانها با دیده خشم به او نگاه میکنند و او را می نگرند. و این عزتش را از بین می برد.

.