مسابقه بزرگ حدیث رمضان

حدیث هفدهم

سخنران: حجت الإسلام والمسلمین شیخ مهدی رفعتی

موضوع سخنرانی:‌ ایمان

بِسمِ اللهِالرَّحمنِ الرَّحيم

امام صادق علیه السلام می‌فرمایند «لَا يَسْتَكْمِلُ عَبْدٌ حَقِيقَةَ الْإِيمَانِ حَتَّى تَكُونَ فِيهِ خِصَالٌ ثَلَاثٌ»، كسي به حقيقت ایمان نمی‌رسد مگر این که سه ویژگی در او باشد. این ویژگی‌ها نشانه‌های مؤمن واقعی هستند و سزاوار است در آن‌ها دقت کنیم تا با آن‌ها منطبق شویم. 

اول: الْفِقْهُ فِي الدِّينِ. اولین ویژگی شخص مؤمن و کسی که خواهان مراتب عالی ایمان است تفقه در دین است. فقه یعنی فهم و آشنایی و آگاهی از دین. در لغت، فقه به معنای فهم و شناخت است و با فقه مصطلح تفاوت دارد. فقه مصطلح یعنی فهم احکام و مسائل شرعی، اما فقه در معنای عامش یعنی شناخت دین. وظیفه‌ی هر مؤمنی است که دین خود را از منابع اصلی یعنی قرآن و روایات ائمه‌ی معصوم علیهم السلام بشناسد. در روایت داریم که اگر کسی دین را از منابع درست فرا بگیرد، حتی اگر تزول الجبال ــ‌کوه‌ها از جا کنده شوند‌ــ ایمان او مستقر خواهد بود و آسیب نمی‌بیند. 

دوم: وحُسْنُ التَّقْدِيرِ فِي الْمَعِيشَةِ، تقدیر در معیشت و داشتن برنامه‌ی اقتصادی. [مؤمن باید] برای مسائل اقتصادیش به گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که همیشه هشتش گروی نُه نباشد؛ باید برای رشد اقتصادی خودش اندازه‌ و برنامه‌ داشته باشد. مؤمن همه چیزش با برنامه است، از جمله معیشت که بحث بسیار مهمی است. در روایت داریم که من لا معاش له لا معاد له. کسی که معاش درستی نداشته باشد، برنامه‌ای برای رشد اقتصادی نداشته باشد، معاد و آخرتی هم نخواهد داشت. اگر فقر از دری وارد شود، ایمان از در دیگر خارج خواهد شد. این‌ها حقیقت هستند. ائمه‌ی معصوم صلوات الله علیهم اجمعین بسیار توصیه کرده‌اند که انسان دنبال روزی حلال و توسعه‌ی اقتصادی به شیوه‌های حلال باشد. در روایت داریم که کاسب حبیب خداست و تحصیل روزی عبادت بسیار بسیار بزرگی است. فرموده‌اند «العبادة عشرة أجزاء، تسعة منها فی طلب الحلال». عبادت ده جزء است که نه جزء آن تلاش برای کسب روزی حلال است. با چه تعبیر و بیانی می‌توان این حقیقت را زیباتر و گویاتر از ائمه‌ی معصوم علیهم السلام گفت؟ 

سوم: والصَّبْرُ عَلَى الرَّزَايَا، صبر کردن در مشکلات و تحمل سختی‌ها برای رضای خدا. صبر گل سرسبد همه‌ی فضائل انسانی است، چرا که هم خودش فضیلت است و هم راه رسیدن به فضیلت‌های دیگر. مرحوم آیت الله سید رضا صدر کتابی درباره‌ی صبر و استقامت دارند که مطالب زیبا و ارزشمندی در آن بیان کرده‌اند، از جمله همین نکته که صبر هم خودش فضیلت است و هم اگر کسی بخواهد به فضیلتی برسد باید صبور و بردبار باشد. اگر کسی بخواهد در میدان عبادت موفق شود، باید صبر پیشه کند؛ بخواهد در میدان علم و دانش و تحصیل موفق باشد، قطعاً باید صبر کند و دود چراغ بخورد و سختی‌ها را به جان بخرد تا به مراتب عالی علم و دانش برسد؛ بخواهد نفس خود را تزکیه کند، باید اهل صبر و بردباری باشد؛ و در پایان اگر کسی بخواهد در میدان دین‌داری موفق باشد، شرط لازمش صبر است. اساساً صبر، در یک تعریف، برابر با دین است و دین برابر با صبر و تحمل در برابر معصیت و صبر و تحمل در برابر طاعت و صبر و تحمل برای رسیدن به مکارم اخلاقی.

امیدوارم خداوند متعال توفیق آن را به همه‌ی ما عنایت کند. ان شاءالله.